Geldt de meldplicht voor mijn sector, ook onder de 50 werknemers?
De meeste werkgevers kennen de vuistregel: vanaf vijftig werknemers is een meldkanaal verplicht. Die drempel klopt, maar is niet het hele verhaal. Naast de drempel van vijftig werknemers kent de EU-richtlijn een aparte groep sectoren waarvoor de meldplicht sowieso geldt, ongeacht hoeveel mensen er in dienst zijn. Het gaat dan met name om organisaties die onder specifieke Europese regelgeving vallen, bijvoorbeeld op het gebied van financiële diensten en producten, of op het gebied van het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering.
Of dit voor uw organisatie speelt, hangt af van de sector waarin u actief bent en van de vergunningen of registraties die daarbij horen. Een kleine financiële dienstverlener met tien medewerkers kan dus wel degelijk onder de meldplicht vallen, terwijl een installatiebedrijf met veertig medewerkers dat op grond van de sector niet doet. De uitkomst verschilt dus per situatie, en dat is precies waarom een korte check vaak duidelijkheid geeft.
Waarom deze uitzondering bestaat
De Europese wetgever heeft bij het opstellen van de klokkenluidersrichtlijn niet alleen gekeken naar de omvang van een organisatie, maar ook naar het risico dat misstanden in bepaalde sectoren voor de samenleving vormen. Financiële instellingen en organisaties die te maken hebben met witwasbestrijding vallen onder streng Europees toezicht, juist omdat fouten of misstanden daar grote gevolgen kunnen hebben. Om die reden koppelt de richtlijn de meldplicht in die sectoren niet aan een personeelsgrens, maar aan de aard van de activiteiten.
Dit betekent in de praktijk dat een aantal organisaties die volgens de gewone telling ruim onder de vijftig werknemers blijven, toch een meldkanaal moeten inrichten. Denk aan kleinere beleggingsondernemingen, betaalinstellingen of partijen die onder toezicht van een financiële toezichthouder staan. De precieze afbakening ligt vast in de richtlijn zelf en in de nationale wetgeving die daarop is gebaseerd.
Hoe u dit voor uw organisatie nagaat
Omdat de sectorale uitzondering afhangt van specifieke wetgeving en vergunningen, is dit geen vraag die u met een vuistregel beantwoordt. De vraag is eerder: valt mijn organisatie onder een van de Europese regelingen die in de richtlijn worden genoemd? Dat vraagt om te kijken naar de eigen vergunning, registratie of toezichtstatus, en niet alleen naar het aantal werknemers op de loonlijst.
Veel ondernemers vinden het prettig om dit eerst zelf te verkennen voordat ze een adviseur inschakelen. Met een paar vragen kunt u nagaan of de plicht voor uw organisatie geldt, inclusief een indicatie van wat er dan moet liggen. Dat is een eerste oriëntatie, geen juridisch oordeel over uw specifieke situatie.
Wat als u er niet zeker uit komt
De grens tussen wel en niet onder de sectorale uitzondering vallen is soms scherper dan de grens van vijftig werknemers. Waar de personeelsgrens eenvoudig te tellen is, vraagt de sectorale toets vaak kennis van de eigen vergunningsstatus en van de Europese regelgeving die daarbij hoort. Twijfelt u, raadpleeg dan een jurist of de toezichthouder die voor uw sector bevoegd is. Zij kunnen boordelen of uw specifieke registratie of vergunning onder de uitzondering valt.
In de kennisbank vindt u per sector uitgewerkt welke situaties vaker voorkomen, met verwijzing naar de vindplaats in de officiële tekst. Dat helpt om het gesprek met een adviseur gerichter te voeren, ook als u uiteindelijk toch bij een jurist uitkomt voor het definitieve antwoord.
Eenmaal vastgesteld dat de plicht geldt
Valt uw organisatie onder de meldplicht, sectoraal of via de personeelsgrens, dan gelden dezelfde eisen: een kanaal waar medewerkers schriftelijk of mondeling kunnen melden, een procedure, en de wettelijke termijnen voor ontvangstbevestiging en terugkoppeling. Het maakt voor die vervolgstappen niet uit via welke route u onder de plicht valt.
Heeft u vragen over hoe zo'n kanaal er in de praktijk uitziet, dan beantwoorden we die in de veelgestelde vragen over het meldkanaal. Zo krijgt u een compleet beeld voordat u een keuze maakt over de inrichting.
Twijfelt u nog of de meldplicht voor uw organisatie geldt, sectoraal of via het aantal werknemers? Doe de gratis quick-scan of lees verder in de kennisbank. Beide zijn zonder account te raadplegen en geven u een eerste, vrijblijvende indicatie.