Co uważa się za naruszenie w ustawie o ochronie sygnalistów?

Naruszenie: naruszenie prawa o znaczeniu społecznym

Naruszenie obejmuje przede wszystkim podejrzenie naruszenia prawa UE w jednej z dziedzin wymienionych w dyrektywie (UE) 2019/1937, takich jak usługi finansowe, pranie pieniędzy, bezpieczeństwo produktów, bezpieczeństwo transportu, ochrona środowiska, zdrowie publiczne, ochrona konsumentów i ochrona danych osobowych. Ponadto ustawa o ochronie osób zgłaszających naruszenia wykracza poza samo prawo UE: obejmuje również działanie lub zaniechanie, w którym zagrożone jest znaczenie społeczne — na przykład zagrożenie dla zdrowia publicznego, bezpieczeństwa osób, degradacja środowiska lub nieprawidłowe funkcjonowanie administracji publicznej lub przedsiębiorstwa w wyniku naruszenia przepisu ustawowego lub zasad wewnętrznych. Zawsze chodzi o podejrzenie oparte na uzasadnionych podstawach, a nie o pewność z góry.

To, co zwykle pozostaje poza zakresem, to czysto indywidualny konflikt pracowniczy bez naruszenia przepisów ustawowych lub znaczenia społecznego: niezadowolenie z oceny, spór dotyczący zmiany stanowiska lub osobisty konflikt z przełożonym. Może to być jednak istotne jako zgłoszenie niepożądanego zachowania — molestowanie, zastraszanie, dyskryminacja — ale w ustawie jest to odrębna kategoria obok naruszenia, z własną pozycją w procedurze. Oba rodzaje zgłoszeń należą do tego samego kanału, ale rozróżnienie czasami określa, która ochrona i która procedura mają zastosowanie.

Podstawa prawna: artykuł 2 i 5 dyrektywy oraz ustawa o ochronie osób zgłaszających naruszenia

Zakres przedmiotowy — dziedziny prawa UE objęte dyrektywą — określony jest w artykule 2 dyrektywy (UE) 2019/1937; definicje, w tym pojęcia zgłoszenia i naruszenia, znajdują się w artykule 5 tej samej dyrektywy. Polska transpozycja i szersze rozumienie pojęcia naruszenia, w tym powiązanie ze znaczeniem społecznym, zawarte są w ustawie o ochronie osób zgłaszających naruszenia.