wat gebeurt er als blijkt dat wij geen meldkanaal hebben terwijl dat wel moest

Geen meldkanaal terwijl dat wel moest

Als een organisatie geen meldkanaal heeft terwijl zij daartoe verplicht was, dan voldoet zij niet aan de Wet bescherming klokkenluiders. Dat betekent dat er geen interne meldprocedure ligt zoals artikel 2 van die wet voorschrijft, en dus ook geen kanaal waar medewerkers veilig en desgewenst anoniem misstanden kunnen melden. Voor de organisatie zelf betekent dit vooral dat zij het overzicht mist over signalen die anders intern naar boven waren gekomen, en dat een medewerker die iets wil melden eerder buiten de organisatie om zal moeten gaan.

Welke concrete gevolgen daaraan vastzitten — toezicht, handhaving of iets anders — is niet iets waarover hier een uitspraak wordt gedaan; dat is aan de bevoegde instanties. Wat wel vaststaat is dat het ontbreken van een meldkanaal het risico vergroot dat een misstand pas zichtbaar wordt op het moment dat die al is geëscaleerd, bijvoorbeeld naar een toezichthouder of naar buiten. Voor werkgevers die twijfelen of de verplichting op hen van toepassing is, is het een logische eerste stap om te bekijken vanaf hoeveel werknemers een meldkanaal verplicht is, en om na te gaan wie precies meetelt bij het vaststellen van de drempel van vijftig werknemers — want die telling is niet altijd zo eenduidig als hij lijkt.

Waar de verplichting vandaan komt

De verplichting om een intern meldkanaal in te richten volgt uit artikel 8 van richtlijn (EU) 2019/1937, die is uitgewerkt in artikel 2 van de Wet bescherming klokkenluiders. Het Huis voor Klokkenluiders geeft op zijn pagina met informatie voor werkgevers een toelichting op wat deze verplichting in de praktijk inhoudt en waar een organisatie op moet letten bij het inrichten ervan. Voor wie zich afvraagt wat er inhoudelijk in zo'n regeling moet staan, is er een overzicht van wat er in een klokkenluidersregeling moet staan.