co się dzieje, jeśli okaże się, że nie mamy kanału do zgłaszania naruszeń, a powinnośmy go mieć

Brak kanału zgłaszania, choć powinien być

Jeśli organizacja nie posiada kanału zgłaszania, podczas gdy była do tego zobowiązana, nie spełnia ona wymogów Ustawy o ochronie sygnalistów. Oznacza to, że nie istnieje wewnętrzna procedura zgłaszania, jak przewiduje artykuł 2 tej ustawy, a zatem również brak kanału, w którym pracownicy mogą bezpiecznie i w razie potrzeby anonimowo zgłaszać naruszenia. Dla samej organizacji oznacza to przede wszystkim brak przeglądu sygnałów, które w innym wypadku trafiłyby wewnątrz organizacji, oraz że pracownik, który chce coś zgłosić, będzie musiał zwrócić się poza organizację.

Jakie konkretne konsekwencje się z tym wiążą — nadzór, egzekwowanie lub coś innego — nie jest to kwestia, na którą tutaj udzielana jest odpowiedź; to zależy od właściwych organów. Faktem natomiast jest, że brak kanału zgłaszania zwiększa ryzyko, że naruszenie stanie się widoczne dopiero w momencie, gdy już się eskalowało, na przykład do organu nadzoru lub na zewnątrz. Dla pracodawców, którzy wątpią, czy obowiązek na nich ciąży, logicznym pierwszym krokiem jest sprawdzenie od ilu pracowników kanał zgłaszania jest obowiązkowy, a następnie zbadanie, kto dokładnie liczy się przy ustalaniu progu pięćdziesięciu pracowników — bo ta liczba nie zawsze jest tak jednoznaczna, jak się wydaje.

Skąd pochodzi obowiązek

Obowiązek ustanowienia wewnętrznego kanału zgłaszania wynika z artykułu 8 dyrektywy (UE) 2019/1937, która została wdrożona w artykule 2 Ustawy o ochronie sygnalistów. Dom Sygnalistów na swojej stronie z informacjami dla pracodawców zawiera wyjaśnienie, na czym polega ten obowiązek w praktyce i na co powinna zwrócić uwagę organizacja przy jego ustanawianiu. Dla tych, którzy zastanawiają się, co powinno zawierać taka procedura, dostępny jest przegląd co musi znajdować się w regulacji sygnalistów.