we zitten nu onder de vijftig werknemers, mogen we het meldkanaal dan afschaffen

Zakken onder de vijftig werknemers betekent niet automatisch afschaffen

Nee, dat een organisatie op enig moment onder de vijftig werknemers zakt, betekent niet dat het meldkanaal per direct weg kan. De verplichting om een intern meldkanaal te hebben is gekoppeld aan het aantal werknemers, maar noch de richtlijn noch de Wet bescherming klokkenluiders werkt met een moment-opname die op elke dag opnieuw wordt getoetst. In de praktijk wordt gekeken naar een bestendige situatie: een organisatie die structureel onder de drempel zakt, staat er anders voor dan een organisatie die tijdelijk een paar mensen minder heeft door natuurlijk verloop, seizoenswerk of een reorganisatie die net is ingezet. Voor de precieze grens en hoe die wordt vastgesteld is het goed om te kijken naar de uitleg over vanaf hoeveel werknemers een meldkanaal verplicht is.

Daar komt bij dat het afschaffen van een lopend meldkanaal ook praktische en organisatorische gevolgen heeft die los staan van de wettelijke plicht. Medewerkers die een melding hebben gedaan, hebben recht op afhandeling volgens de lopende procedure, en een kanaal dat abrupt verdwijnt terwijl er nog casussen open staan, is lastig te verantwoorden richting de ondernemingsraad en het personeel. Ook is relevant wie er precies meetellen bij het bepalen van het aantal werknemers: bij twijfel over de tellingsmethode is het raadzaam om te kijken naar wie meetelt voor de drempel van vijftig, want een organisatie die op papier onder de vijftig lijkt te zitten, kan met uitzendkrachten of oproepkrachten meegerekend alsnog boven de grens uitkomen.

Waar dit uit volgt: artikel 8 van de richtlijn en artikel 2 Wbk

Artikel 8 van richtlijn (EU) 2019/1937 koppelt de plicht tot een intern meldkanaal aan de drempel van vijftig werknemers, en artikel 2 van de Wet bescherming klokkenluiders werkt dit uit voor de Nederlandse situatie. Geen van beide bepalingen regelt expliciet wat er gebeurt bij een tijdelijke daling onder die grens, wat betekent dat organisaties die hiermee te maken krijgen goed doen om de eigen personeelsontwikkeling en de bestaande procedure tegen elkaar af te wegen voordat er iets wordt aangepast. Het Huis voor Klokkenluiders geeft algemene informatie voor werkgevers over de reikwijdte van de verplichting.