kan ik een externe onderzoeker inschakelen om een melding te onderzoeken

Extern bureau inschakelen is toegestaan

Ja, een extern bureau of externe onderzoeker inschakelen voor het onderzoeken van een melding is mogelijk. De wet schrijft niet voor dat de opvolging van een melding uitsluitend door eigen personeel gebeurt. Wat de wet wel vastlegt, is dat de opvolging gebeurt door een onpartijdige persoon of afdeling die daar geschikt voor is. Een externe partij kan die rol vervullen, zolang de onpartijdigheid en de zorgvuldigheid van het onderzoek geborgd zijn.

In de praktijk wordt een externe onderzoeker vaak juist ingeschakeld om die onpartijdigheid te versterken, bijvoorbeeld wanneer een melding raakt aan mensen die binnen de organisatie te dicht bij het onderzoek zouden staan. Dat speelt bijvoorbeeld wanneer een melding gaat over het handelen van de directeur zelf: dan is intern iemand vinden die onbevooroordeeld kan onderzoeken vaak moeilijk, en ligt uitbesteding voor de hand. Ook bij complexere of gevoelige zaken kan externe expertise nuttig zijn. Wat daarbij niet verandert: de verantwoordelijkheid voor de procedure, de termijnen en de communicatie met de melder blijft bij de werkgever liggen, ook als het feitelijke onderzoek wordt uitgevoerd door een derde partij.

Waar dit uit de richtlijn en de wet volgt

Artikel 9 van richtlijn (EU) 2019/1937 bepaalt dat de opvolging van een melding gebeurt door een onpartijdige persoon of afdeling die daarvoor bevoegd is; dat sluit een externe uitvoerder niet uit, zolang de zorgvuldigheidseisen overeind blijven. Artikel 2 van de Wet bescherming klokkenluiders regelt de inrichting van de interne meldprocedure, waarbinnen die opvolging plaatsvindt. Belangrijk is dat wie ook het onderzoek doet, gebonden is aan de geheimhoudingsplicht rond de identiteit van de melder uit artikel 16 van de richtlijn — dat geldt voor een extern bureau net zo goed als voor een interne behandelaar. Wie zich hierin verder wil verdiepen, kan ook lezen wie mag weten wie er gemeld heeft.